Kamp Amersfoort

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

http://www.kampamersfoort.nl/p/bezoek-aan-kamp-amersfoort

Bedoel maar dat jullie daar niet waren en ik wel. Had het me heel anders voorgesteld. Meer alsof het terrein grensde aan de achtertuin van Kunstenaar Armando. Maar geen woonhuis in de directe omgeving daar te bekennen. Dus waar en hoe Armando nu zijn beelden van en uit die tijd heeft opgevangen werden me vanmiddag niet duidelijk en zullen dat nu ook wel niet meer worden.

Raakte het me…? Nou,…al die gebeurlijkheden en feiten in ruimere zin waren toch wel in grote lijnen niet nieuw meer. Wel, wat en hoe dat zich in Amersfoort afspeelde en ook waar en hoe daar nu van alles is opgesteld. Van het kamp zelf is amper nog iets bewaard. Vnl. moet je het nu met foto’s doen en een aantal tekeningen. Nee, veel is het niet. Er staat wel een maquette van het kamp opgesteld.

Het bezoekerscentrum is functioneel en ligt er fraai bij. Op zondagmiddag zijn er in de zomer gratis rondleidingen. Vrijwilligers doen dat. Met ook nog eens gratis koffie en thee kan je aan tafels wachten tot die rondleiding begint. Er ligt het nodige te lezen. Ook zijn er een aantal films die getoond kunnen worden.

Vanmiddag waren er twee groepen en nogal wat loslopende lieden. Ik ging met een rondleiding mee. Ik was werkelijk helemaal blanco. Verwachtte achter het gebouwtje nog van alles, maar nee, de barakken waren er dus niet meer. We werden als  groep min of meer “gepropt” in een wat kleine ruimte waar ons verteld werd over het kamp. Ik kreeg het er benauwd. Het was geen interessante lezing en ook klopte het geschiedkundig m.i. niet allemaal. Zo zei de man dat er in dat eerste oorlogsjaar nog niet van een bezetting sprake was, maar dat de Duitsers er toen waren om ons voor een aanval van de Engelsen te behoeden. Naar mijn idee had het bombardement op Rotterdam toch het begin aangegeven van een echte oorlog. Maar nee, het waren Russen of communisten geweest die als eersten waarschuwden voor de kwalijke bedoelingen van de Duitsers, aldus de man die ons rondleidde.

Toch leefde ik me enigszins in in het verloop van de condities in het kamp door die jaren heen ten tijde van de Duitse  bezetting. Lastig voor me om iets te voelen, geraakt te worden. Bleef er wat afstandelijk onder. Er werd nog wel een maquette getoond, die er stond opgesteld van een “Rozentuin”, bestaande uit louter prikkeldraad. Daarin werd dan iemand geplaatst die straf had. Daar moest hij dan volledig stil blijven staan. Ik weet inmiddels wel dat ik zelf zulk soort dingen nooit overleefd zou hebben. Ook werd de beul Kotälla (één van de “drie van Breda”) genoemd, met de nodige gruwelen op zijn naam. En er werd van die lui uit Rusland verteld die, omdat ze er zo “gek” uitzagen, aan de burgers van Amersfoort getoond werden om het “Arische volk” te promoten, met trouwens het tegenoverliggend resultaat. Over de verschrikkelijke leefomstandigheden werd ook verhaald, zoals slecht sanitair en zeer slecht eten en keihard werken onder barre omstandigheden.

De rondleider betrok de verschillende kinderen in zijn verhaal, wat ik sympathiek vond.

Buiten begon het langzaam beter tot me door te dringen.  Eerst hebben we een tijdje bij die ene nog resterende wachttoren gestaan. Die was opgebouwd en in elkaar gezet uit restanten van op het terrein gevonden brokstukken. Prikkeldraad er om heen om te voorkomen dat  jongelui b.v. het als klimtoestel zouden gebruiken. Aan de overkant van de weg ziet het er fraai uit. ’t Is wat heuvelig, met hier en daar verspreid liggende keien. Het pad oplopend loop je al direct tegen een gedenksteen op. En verder lopend kom je dan bij een 350 meter lang pad, de “schietbaan”. Dit pad is a.h.w. een in de (Amersfoortse)berg uitgegraven sleuf. Door de gevangenen indertijd verricht. Met hun blote handen en heel soms met een schep. Zo weren er kunstmatig heuvels aangelegd. Dat maakte het voor mij aanschouwelijk, hoe of het daar was toegegaan. Aan het eind van de “sleuf”  staat De “Stenen man”. Daar vonden fusillades plaats. Ook is er nog een loopgraaf blootgelegd. Die was al door de eerste groep bewoners daar gegraven in afwachting van de uit het Oosten komende Duitsers, zoals verwacht. Dat waren nog geen gevangenen.

Ach ja, interessant toch ook, geschiedenis inmiddels, maar elders nu weer gruwelijk actueel.

Ik vond het er mooi nu, ondanks wat er zich heeft afgespeeld. Ondanks ook Armando’s bewering van “schuldig landschap”. Mogelijk dat ’t eens was, maar dat is het nu naar mijn gevoel niet meer. Hoe kan je ook de bomen en de struiken en de daar levende dieren aansprakelijk stellen voor hetgeen door mensen aangericht.  De grond werd er dus misschien echt wel met het bloed van de gevangenen geheiligd, zoals op de gedenksteen staat geschreven.

Mogelijk dat er toch ergens  een verzoening plaatsvond?

Wie weet, Misschien.

HJR (21 sept. ’14)

————

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s