Cees Nooteboom over Johan Cruijff

Tekst over Johan Cruijff van Cees Nooteboom

(n.a.v.verzoek van de Franse regering aan diverse schrijvers om te schrijven over 30 gerenommeerde voetballers in de periode 1916-2016 als onderdeel van een expositie ter gelegenheid van de komende Europese kampioenschappen in hun land a.s. zomer).

Bestaat dat, schaken met je voeten? Ja, ik heb het gezien. En bestaat dat dan ook, een klinisch gevoel voor de ruimte? Geometrische radar, waardoor je de groene rechthoek van een voetbalveld kunt overzien, lijnen trekken die niemand anders ziet, je daarop richten en zo het door niemand anders ooit gemaakte doelpunt schieten dat in de geschiedeis van de meetkunde niet herhaald zal worden.

Ja, ooit in de geschiedschrijving van het voetbal en de mathematica is dat gebeurt.

Er moet in de virtuele hemel iemand geweest zijn die het heeft gezien en getekend en voor altijd bijgezet in de kast der onmogelijkheden, een geometrische figuur van de eenheid der tegendelen. Tegelijkertijd van een grote eenvoud en onschuld en toch van een ongedachte complicatie. Dit alles gecombineerd met snelheid en dat andere element zekerheid.

Zo ongeveer zag het er uit, een doelpunt of een voorzet van Johan Cruijff. Dat dat allemaal lang geleden is, maakt niets uit, het is vastgelegd. Daar moeten niet alleen wij mee leven, dat moest ook Johan Cruijff zelf. Elke beroemdheid heeft een dubbelganger en dat is zijn vroegere zelf die met hem optrekt waar heen hij ook gaat en hem nooit meer met rust laat. Samen zien ze elke wedstrijd. Samen maken ze ruzie met hun oude club, zodat de oudste van de twee er soms bij loopt als Koning Lear die zijn land verloren heeft en in onmin leeft met zijn dochters. Maar in de oude Lear herkennen we nog altijd de jonge, het genie. De man die niet alleen het Nederlandse voetbal maar ook de Nederlandse taal verandert heeft en van wie de uitspraken in het parlement geciteerd worden omdat ze de verbluffende en absurde eenvoud hebben van spreekwoorden.

Ik ben overal tegen, tot ik een besluit neem, dan ben ik er voor”. Dat lijkt me logisch of, “vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt”. Ik denk dat dat het is wat er met Johan Cruijff gebeurt is: het was er al voor wij het wisten, toen wij het zagen, waren wij gelukkig, nu hebben we de herinnering en die staan we niet meer af.

—– HJR (28-3-’16)

Omdat hij vorige week overleed en ik juist dit boek over o.a. voetbal aan het lezen was, vond ik het toepasselijk om deze tekst over Cruijff erbij te doen, vooral ook omdat hij in dit boek bijna niet genoemd wordt. Nederlands voetbal komt er helemaal nogal bekaaid van af, maar dat is misschien wel terecht.

Cees las het voor tijdens een aflevering van Buitenhof afgelopen zondag.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s