Frida Vogels

HET MYSTERIE FRIDA VOGELS

                                                                   Frida Vogels228x228

Een vrouw die zoveel te vertellen heeft, maar in het dagelijkse leven amper haar mond open deed (doet?). Hoe kan dat?  (Zij is van 1930). Mij interesseert dat. Wat blokkeert hen? Het is een verschijnsel dat vaker voorkomt.

Het is voor mij verbazend te lezen wie er achter die zich zo mal gedragende vrouw bevindt uit de romans van Han Voskuil in de persoon van Henriëtte Fagel. Dat is Frida Vogels. We maken kennis met haar in haar eigen boeken.

Het verschijnsel “aan de buitenkant en in het gesprek niet kunnen laten zien wie of je bent” en je daar vermoedelijk in het gewone dagelijks contact nog al anders dan anders door gaat gedragen, is iets wat mij boeit, en mijzelf ook enigszins treft. Gelukkig dat er uitingsvormen voor zijn, zoals schrijven, dichten, waar Frida zich allebei van bedient, maar ook schilderen, dans, muziek en meer….

Zo juist De Harde Kern II van Frida gelezen . Eerder las ik al eens Kanker en DHK I. en ook een paar van haar dagboeken. Voor mij is veel van wat zij schrijft zeer lezenswaardig. Ze blijkt als persoon de moeite waard om via haar boeken kennis mee te maken. Ze doet leuke dingen en weet veel. Ze is in haar schrijven heel openhartig, ook over haar eigen klungeligheid en is over zichzelf en anderen niets ontziend eerlijk. Heel minutieus , à la Voskuil beschrijft zij veel uit haar dagelijks leven. Ze bereikt er niet het gewenste resultaat mee, nl. dat haar man (Stephano) gaat zien wie ze is. Hij geeft blijk daar niet geïnteresseerd in te zijn en evenmin in “hoe het vroeger voor haar was”. Voor haar broer (Thijs) schrijft ze ook maar die wil haar boeken weer helemaal niet lezen (DHK I), Later (in DHK 2) moedigt hij haar er weer toe aan ( maar onduidelijk of hij ze ooit leest). Met die broer heeft ze ’n intense, maar lastige relatie. Dit komt ook door hun achtergrond. Haar leven lijkt één grote worsteling. Ze wil zich verklaren, verduidelijken, snappen en helder krijgen en laten weten wat er vroeger nu precies gebeurde. Aan wie en voor wie?

Voor ons ( haar lezers publiek) schreef ze in elk geval niet. Ze moest die boeken schrijven. “Zonder dat schrijven zou haar leven een bende worden”, schreef ze in DHK II (blz.446). Het had voor haar dus ook een bepaalde therapeutische werking neem ik aan.

Dat ze die prijs indertijd kreeg bij “Opzij”, vind ik terecht: Het is een prachtig geschreven levensverhaal van ’n Vrouw, door ’n Vrouw en over ’n Vrouw.

Ondanks het leeftijdsverschil (Frida is 9 jaar ouder dan ik) heeft het boek voor mij veel bekends, vooral DHK II. Het begint al met een stuk jeugd in Bloemendaal, waar ik ook woonde toen ik klein was. Verder roepen beelden uit de hongerwinter, de 50er jaren en dan later haar “vlucht” naar Parijs en vervolgens Italië veel herinneringen van mezelf bij me op.

Toen ze met die boeken klaar was, ze die geschreven en uitgegeven had, zal ze er toen tevredener door zijn geworden? Werd haar leven er anders door? Is ze er wijzer van geworden? Wat heeft ’t haar uiteindelijk opgeleverd? Ze heeft in elk geval volbracht wat ze zich voorgenomen had en dat is op zich natuurlijk al een hele prestatie. Maar….welke zin had ’t nu dat wij met haar kennis maakten?

Vroeg me af, al lezend, of zo over jezelf schrijven, hoe interessant ook en hoe goed verwoord, er dan wel van literatuur sprake kan zijn. Wordt het dat niet pas als je bedachte personages er je rollen in laat spelen? Ik weet het niet, stelde me alleen die vraag.

Als ik verder in het boek kom, begreep ik, heeft ze juist voor deze dicht bij zich zelf blijvende manier van schrijven gekozen. Zo wilde ze ook met “Joost”, zo schrijft ze in haar boek, hun roman in brief-vorm schrijven. Maar Joost, die haar dat voorstel daartoe deed, kon dat niet, wilde of snapte dat niet en in plaats daarvan zei hij verliefd op haar geworden te zijn.

’n Afgang van Joost en een belediging voor het wezen van Frida Vogels. (lees blz. 740/741 DHK II) Doordat haar gedachten constructies zo ontzaglijke ingewikkeld zijn, lenen die zich slecht voor een normaal gesprek. Ze zegt daardoor vaak niets en wacht een geschikt moment er voor af. Groot dan weer de teleurstelling als er weer een mogelijk juist ogenblik voorbij lijkt te zijn gegaan. Ze heeft ook veel te zeggen, grootse en minder grootse gewone alledaagse dingen. Gelukkig dat ze schrijven kan, voor haarzelf en voor ons haar lezerspubliek. Ze is duidelijk gekant tegen maatschappelijk succes, ws. vanwege haar vader die haar erg teleurstelde. Zij doet daar dan ook niet aan mee en vaart haar eigen, dicht bij zichzelf willen blijvende levenskoers.

Ik lees haar graag. Worstel alleen een beetje met de vraag waarom. Want m.i. ben je als mens natuurlijk nooit en te nimmer interessant. Alleen het leven wat je leidt kan dat zijn. En je kwalen, maar die betreffen weer voer voor artsen en psychologen. Mogelijk is het naast de herkenbaarheid ook een bepaalde inspirerende kracht die ervan uit gaat, waardoor ’t mij bleef boeien.

Al met al gaat haar verhaal voornamelijk over dat plekje op de wereld wat zij inneemt. Over haar jeugd, haar familie, w.o. haar vader, moeder en broer Thijs. Alhoewel ze in Kanker het ziekbed van een oom van haar man beschrijft, is het wel met haarzelf er midden in. Zij hoopt dat haar man vervolgens oog krijgt voor haar “geworstel” in het leven en haar gaat snappen. Maar Stephano leest vooral het verdrietige verhaal van z’n oom erin.

Er komen ook nog maatschappelijke zaken aan bod, de Kruisraketten kwestie en de legitimiteit van de staat Israël. Ook haar relatie met Stephano komt aan bod. Apart.

Al schrijvend had ze ons als haar lezers niet voor ogen. Zullen haar boeken soms per toeval op de markt der boeken zijn beland? Het raadsel van haar relatie met broer Thijs, wordt steeds genoemd in beide DHK’s maar pas aan het eind van II krijgen we de toedracht er van te horen. In Bretagne, daar zou iets gebeurd zijn. Maar wat? We zijn langzaamaan toch wel nieuwsgierig. We lezen er naar toe. In gesprek met andere lezers bleken we niet dezelfde mening toegedaan.

Ik laat mij in mijn gedachten hierover verder niet uit. iedereen moet zelf maar met Frida Vogels “aan de gang”. Noodzaak? Nee, ’t is ook wel een beetje langdradig. Je moet er van houden.

          xlyhs

——————-

HJR

Nadat een Italiaanse vriend van Frida recent reageerde op bovenstaand stukje van 2014, raakte ik weer geboeid. Onlangs las ik nog het laatste boek van Han Voskuil, een “requiem voor een vriend”. Daarin werd Frida ook weer genoemd. Dan is het leuk om te horen dat ze nog leeft en zelfs nog schrijft. Zal binnenkort nog weer eens iets van haar ter hand nemen, dat boekje over  haar schoonvader misschien?

HJR (3-1-’21)

11 gedachten over “Frida Vogels

    • Hallo Annelies,
      Net mijn eigen tekst herlezen. Of die foto van Frida is? Volgens mij wel. Weet alleen niet meer hoe precies ik er aan gekomen ben. Is het erg belangrijk het zeker te weten? Er zijn 2 mensen op tw. die “alles” van haar weten. Dus ook dit. Wilt u verwezen worden?

  1. Dank voor reactie. Het is pure nieuwsgierigheid hoor, meer niet.

    Ben haar dagboeken aan het lezen, tegelijk met ‘De Harde Kern 2. Een ware onderdompeling dus. Je moet er van houden en na drie dagboeken ben ik er achter gekomen dat ik er van houd.

  2. I read your words here. In de boek `De harde Kern` schrift zij over mensen van mijn familie. Ik probeerde contact met haar maaken door de uitgever, voor meer informatie. maar dat kon niet. jammer .

  3. Beste Mirjam, grappig dat je dat stukje van mij vond en na zo veel jaren lezen kon. Jammer dat je geen contact met Frida Vogels kon krijgen. Ze zal nu negentig zijn. Een leeftijd waarop je veel van je leven achter je gelaten hebt en het niet meer over wil hebben, neem ik aan. Ik kan je ook niet verder helpen, want ik geloof niet dat er mensen waren die ik uit haar boeken meende te hebben gekend. Wel de sfeer die ze beschreef, die me bekend en dierbaar voorkwam. Ook in Frida zelf meende ik het één en ander van mezelf te herkennen.
    Groeten, Hanneke

    • Beste Hanneke,
      Bij toeval stuitte ik op een boekenmarkt in De Hallen in Adam op DHK 2 van Frida Vogels en dacht dat dit het moment was om eindelijk eens iets van haar te lezen. Ik kon er niet mee stoppen. Hoewel ik ruim dertig jaar jonger ben, herken ik heel veel van mezelf in (het personage) Frida. Dat is soms bijna beangstigend. In andere reacties lees ik ook over die herkenning en dat maakt, samen met haar stijl, dat DHK voor mij echt wel tot de betere literatuur behoort.
      Ben nu op zoek naar DHK3, tweedehands, zoals mijn ‘vondst DHK2 dat ook was.
      Vriendelijke groet, Emy

  4. Dear all, I was searching on the internet some article about my friend Frida.
    I’ve read (thanks to google translator) your article and the reactions.

    I’m an italian unable to read dutch. So, knowing Frida, I was always curious about the books of Frida The Writer and I told her about, hoping some book has been translated in a language I can manage better than dutch.

    She, almost five years ago, was so kind to write for me a short book and gave me a copy with dedication of the last draft. She said “I wrote a book for you, in a language you can understand”. It was written in English. I devoured the book.

    I’ve phoned her yesterday to wish her a happy 2021. She’s still working. Stay tuned!

  5. Hello EP, nice you found my words about Frida Vogels in wordpress from 2014. Nice she is still alive. Did you after you read my blog, understand what sort of books she must have written? Are you satisfied or are you longing for more? You knows her, so you are more privelidged then we, her readers are. How did you met? And what sort of person are you? Age, interesses,…..? What sort of book did she write for you? What is the impression she makes upon you?
    May be you like it to write me back. I wish you all the best and in the meantime, while it is the moment to do so, I wish you also a healthy and happy 2021.

    Sincerely, Hanneke Römelingh

    • Dear Hanneke, Frida is so a private person that writing personal facts about her without her permit it would be like doing a wrong to such a good friend.
      As the great part of her production, she wrote me a book about her personal experience during the II WW. Very impressive! The talks I had on the subjects after the end of the readings let me understand that all the facts written were much more harder than what is written. I think a part of her temperament was produced is such hard times.
      She’s a strong woman, she doesn’t like the spotlight and she’s so still active in writing. That’s all I feel I can tell about her.
      I’ll meet her next week, I’ll talk her and I’ll let you know if I can tell you more but, as far as I know her, I should have to stop.
      By now, I wish you and all the reader of your blog a wonderful 2021, free from all the troubles we had during last year.

      Luca

  6. Dear Luca, You must know what suits her best. Have a nice visit to her this week. In case you will have questions in the future or remarks, you are welcome. Greetings, Hanneke

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s