Stoner

23 maart 2013

“Stoner” van John Williams,                                             (Gelezen deze afgelopen week)

Rechtvaardigt dit boek de ophef en de vele herdrukken in korte tijd?

Ik had enthousiaste verhalen erover opgevangen. De boekhandels stonden er vol mee.     ’t Gegeven trok me ook: van boerenzoon tot intellectueel. ’n Man, verder zonder enige pretenties.

Toch werd ik noch door de inhoud, het verhaal dus, noch door de centrale figuur William Stoner tijdens het lezen ook maar enig moment geboeid. Het boek is bovendien één en al somberheid en zwarigheid.

Van buitenaf wordt hij beschreven (in de hij vorm). ’t Verhaal gaat constant over Stoner zelf. Het wordt ergens een “lineaire vertelling” genoemd. ( van z’n geboorte a..h.w. linea recta tot aan z’n dood, neem ik aan dat daar mee bedoeld wordt). Aan de rand van zijn leven zijn er wat mensen. Naar mijn gevoel worden die niet echt uitgediept, ook al wordt elders beweerd van wel.

Ik zie de man, herken de man, leef echter geen moment met hem mee. Misschien alleen op het laatst als hij stervende is. Voel sympathie, noch antipathie. Komt dat door die hij-vorm? Ik vind hem natuurlijk ook naïef en slap reageren. Klagen doet hij niet, dat stemt in zijn voordeel en een doorzetter, een gedrevene is hij ook.

Verbaas me erover dat hier een heruitgave van kwam. De oorspronkelijke uitgave is van 1965. Vond er niet veel nieuws aan. En zou dat niet een voorwaarde hebben moeten zijn voor ’n heruitgave na 50 jaar, dat het ook voor nu iets nieuws te bieden heeft? En uit geschiedenis oogpunt vond ik het ook nauwelijks van waarde, hiervan zijn we ook al voldoende  op de hoogte zou ik zeggen. Die wereld oorlogen, die preutse dames uit die society milieus.

Staat Stoner model voor velen van ons (mannen)? Stel een dergelijk verhaal over mijn vader, die ook doceerde en die ook met lastige kwesties te maken kreeg, w.o. oorlog en rectorenstrijd? Denk dat als het in de ik-vorm zou zijn geschreven het me mogelijk meer geraakt zou hebben. Dat hij door de Engelse letterkunde gegrepen werd, is duidelijk, maar hoe dan b.v. en waardoor precies. Hebben we hem  zelf eigenlijk horen denken?  Vertelde hij  wat hem beroerde?

Ik geloof dat er een veel beter boek in zou hebben gezeten als de schrijver had geweten hoe. Over zgn oninteressante mensen kunnen nl heel aangrijpende en daardoor ook interessante verhalen of boeken worden geschreven. Neem Amos Oz b.v. in zijn “Onder Vrienden”. Nu nam de schrijver zijn toevlucht tot wat thriller achtige taferelen.

Of heb ik gewoon niet goed gelezen? Dat kan. Ik weet het natuurlijk niet. Maar persoonlijk heb ik het idee dat het een boek is met veel autobiografische elementen van de schrijver. De rest is er omheen bedacht en weinig levensecht en begrijpelijk gemaakt.

Ik wijk hierin ontzettend af van wat er op de flap en in de inleiding van het boek allemaal staat. En wat de opmerking van Arnon Grünberg betreft als dat je wereld na lezen van het boek zou veranderen? Zou wel eens weten bij wie dat het geval zou zijn.

Ik voel me eigenlijk door dit boek een beetje beduveld. Heb ’t boek uit de bieb. Hoef me dus niet “bekocht” te voelen.

Bij deze dan.

———

15-11-’14:

Gisteren naar het toneelstuk over dit boek geweest. Een plezierig uitje, dat zeker. Het werd goed gespeeld, de entourage prettig, een goed gevulde zaal. Ik kan echter nog steeds niet met de inhoud van dit boek uit de voeten. Waarom al dat enthousiasme toch en ik alsmaar zo sceptisch?

Zou ik mijn mening moeten herzien?

http://www.nrc.nl/boeken/2013/03/06/de-publieksdoorbraak-van-een-vergeten-meesterwerk-is-een-feit/

Ik weet het niet. Mijn scepticisme betreft alleen de volgens mij gedateerde inhoud van het verhaal: Ik heb het dan over het rare stereotype gedrag van die vrouw en het daarmee niet  uit de voeten kunnen van de man. Deze stellen kwamen voor en komen nog voor. Maar ze zijn niet nieuw meer. Er is voldoende over hen geschreven. Ze behoren naar mijn idee tot westerse samenleving. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat bij andere volkeren zulke stellen voor komen. Maar wie weet vergis ik me.

Het boek zou mij meer aangesproken hebben als er een antwoord op zou zijn geweest. Ik schaam me voor die vrouw en stoor me aan het slappe gedrag van de man. Dat hij best op kan treden laat hij zien tegenover die collega die hem het leven op school ook al zuur maakt. En dan worden ze in de voorstelling ook nog eens veralgemeniseerd “zo zijn vrouwen nu eenmaal”. Beledigend toch?

Ga dat eens uitdiepen met elkaar?

Dat mannen en vrouwen anders zijn is een gegeven. Ik zou graag willen dat in die situaties hier bedoeld er naar een antwoord in een dergelijk boek ter verbetering wordt gezocht en gevonden. Dat zou mogelijk een meer eigentijds verhaal opgeleverd hebben. ’n Vrouw van gelijke waarde als de man, maar onbekend aan elkaar.

Dat zo’n boerenzoon dat niet kon ok en dat zo’n frigide victoriaans vrouwtje evenmin voor verandering vatbaar was eveneens….n’ boek uit de Oude Doos. Het boek vraagt m.i. als antwoord om een meer eigentijds verhaal.

HJR

————

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s