“De neven van Eus”

“Eus”

Hij gaat er terug naar zijn wortels, in Turkije en laat ons er op de tv van mee genieten. “De neven van Eus” heet het programma. Maar neven zag ik er nog niet, wel ooms en tantes, misschien komen die nog. Het dorp was er door voorouders van de familie van hen gesticht. Er is ook een. begraafplaats, waar een jonger broertje zou liggen. Eus vond hem niet en zorgde daarom voor een nieuwe steen, met een tekst waarop vermeld werd dat hij niet door de naar Nederland verhuisde familie vergeten is.
Een zo goed als uitgestorven en kaal gebied. Ze gaven het nog een jaar of wat, nieuw leven leek er niet meer in geblazen te kunnen worden.
Ik vind het toch altijd een wonder hoe mensen op zo’n dorre vlakte, de middelen vinden om van te kunnen leven, maar vraag me dat ook af in onze eigen groene en welvarende streken. Van economie, heb ik geen “kaas gegeten”.

Eus heeft het er moeilijk mee. Van zijn huis daar zijn nog wat restanten overgebleven. Het werd door familie in gedeeltes weer afgebroken. Hij vraagt zich af, wat er van hem geworden zou zijn als zijn ouders niet naar Nederland zouden zijn getrokken. Hij heeft daarop geen antwoord. Hij kan er zich geen voorstelling van maken. Het is behoorlijk verwarrend en verre van vanzelfsprekend hoe dingen in mensen levens kunnen lopen. Je kunt het beter krijgen, zoals Eus, maar ook slechter. Het eerste is aangenamer dan het tweede neem ik aan.

Eus is moslim, maar hij behoort tot de Alavieten. Die bidden niet in een moskee, maar in een gewoon gebouw. Ze hebben in Turkije een tweede rangs positie, maar in Syrië (Assad) zijn ze aan de macht. Wegen b.v. worden daar waar in Turkije Alavieten wonen, later dan in andere gebieden geasfalteerd en inderdaad waren de wegen er zichtbaar zanderig en onverhard.

Toen hij 4 was waren ze een keer er terug met zijn allen. Eus bewaart aan die 6 weekse vakantie een aantal dramatische herinneringen.

Leuk is het dat hij zo vlot zijn beide talen spreekt.

HJR (30-5’17)

In de tweede aflevering van zijn reportage laat hij zien hoe het zijn neven en nichten vergaan is. Wel goed eigenlijk. Een neef is schoenmaker, met personeel, een ander kroegbaas, en eentje zelfs neurochirurg. Een nicht van hem heeft een schoonheidssalon. Met Eus zal het daarom ook wel in orde zijn gekomen als zijn ouders niet uit Turkije zouden zijn getrokken. De situatie in het land is er natuurlijk heel anders dan bij ons en daardoor ook hoe ze leven en er de kost verdienen.

Ik vond de reportage een aardige inkijk geven in het leven in Turkije. Veel meer familiegericht dan bij ons. De politieke omstandigheden zijn er wel onzeker, maar dat zijn ze bij ons eigenlijk ook.

HJR (7-6-’17)

De derde aflevering ging over de badplaats Antalya. Ook daar heeft Eus wat familie zitten. Het gaat er vergeleken met vorige jaren economisch minder goed. De toeristen blijven weg. Eus wilde er eventueel wel een huis kopen, om er in de vakantie naar toe te kunnen gaan. Een neef raad hem dat af: “je kunt beter steeds ergens anders naar toe gaan. Aan zo’n huis zit je maar vast”. Eus ziet er, gezien de onzekere situatie dan ook maar van af.

Helaas wordt hem deze reportage door zijn landgenoten hier in Nederland niet in dank afgenomen. Eus krijgt nu met allerlei behoorlijk heftige bedreigingen te maken. In de pers en op sociale media is daar nogal commotie over ontstaan.

HJR (18-6-‘17).

Toch vandaag een vierde aflevering: Keek er gisteren avond. Hij bezocht er een stad waarin nog al behoudende mensen wonen. Ook daar wonen een paar familieleden van Hem. Het gaat er economisch wel goed, ook al loopt het de laatste tijd wat terug. Het ging er alleen even minder vriendelijk aan toe op een gegeven moment.
Hoop niet dat deze reportage nu nog meer tegen hem zal worden gebruikt en dat het zijn familieleden ongemoeid zal laten.
Ik geloof dat er uitgekeken moet worden met dit soort reportages. Of we dat nu leuk vinden of niet.

HJR (19-6-‘17).

Gisteren avond zag ik Eus bij Jinnek zitten, temidden van Epke, Segers van de Christen Unie en voor mij wat onbekenden. Epke was aan het woord, maar hij bleek de laatste. Kon nog terugkijken en scrolde terug naar Eus. Het was n.a.v. die bedreigingen. Er werden nog wat beelden uit de reportage getoond. Verontwaardiging en onbegrip voor die groep die Eus nu dwars zit. Hoe kan het dat deze jongens die hier geboren en getogen zijn, dat die zich nu hard maken voor een zaak die niet die van hun zou moeten kunnen zijn. Is ie dus wel. Niet dat ik hun gedrag goed keur, niet dat ik er blij mee ben, maar begrip valt er toch wel voor op te brengen, deze jongens in hun Sturm und Drang periode en op zoek naar hun identiteit en eigen drijfveren.
Ik vind het een leuke reportage, maar waartoe, vraag ik me nu af, dient het? Het was wel een vraag nl, of de recente veranderingen in Turkije hun weerslag zouden laten zien in het dagelijks bestaan aldaar. Aan de hand van zijn gesprekken met zijn familieleden zouden dan de beelden getoond worden. Laten zien dat het slecht gaat in een land is natuurlijk nooit een reclame, tenzij de opzet is er verbetering in aan te willen brengen. Maar dat was niet aan de orde. Meer iets voor Eus alleen, hoe of het hem verging, of had kunnen gaan als zijn ouders niet naar Nederland verhuisd zouden zijn. Leuk voor ons om mee te kunnen kijken.
Doet me ook een beetje denken aan Orhan Pamuks boek “Dat vreemde in mijn hoofd”.
Gaat ook over het leven van een Turkse jongen, die ook van het platteland met zijn vader migreert in het kielzog van andere familieleden. Alleen blijven die steken in Istanboel.
Het wordt schrijvers vaak niet in dank afgenomen als ze te veel sluiers oplichten van de werkelijkheid. Eerder wordt er door mensen gekozen om de schijn hoog te houden. Bij ons ook, denk aan de “houten hammen” indertijd op tafel. Konden de mensen door het raam zien hoe goed we het hadden, maar niet heus.

Dat deze bedreigers van Eus zich met hun land van oorsprong identificeren, snap ik wel ook al hadden we daar niet in onze regio op geanticipeerd. Mijn keuze zou het ook niet zijn, maar ik heb mijn wortels dan ook niet daar, maar hier.

HJR (19-6-‘17)

—————

Gisteren naar de laatste aflevering gekeken. Nu had iemand vanmorgen het er over dat er zes afleveringen geweest zouden zijn. Ik weet het niet en laat het maar bij deze vier, die er dus nu ik goed kijk, vijf blijken te zijn. Miste er dus één. Weet alleen niet welke.Het gaf me al met al een voldoende goed beeld. Nu ben ik zelf twee keer er geweest, ken in Istanbul ook een Turkse familie. Ik was een tijd goed bevriend met een van hun dochters. En ik heb een paar boeken over Turkije gelezen, Orhan Pamuk m.n. Voor mij gaf de documentaire niet echt extra informatie over Turkije. Maar ik leerde er vooral “Eus” door kennen. Hij kwam op mij over als een erg aimabel mens. En de reportage was alleszins de moeite van het kijken waard.
Het is natuurlijk een moment opname. Een paar jaar geleden maakte Bram Vermeulen ook een dergelijke reportage in Turkije voor 2doc of zo. Toen ging alles er nogal voor de wind. Veel werk over de grens. Dat gebied wat toen door Turken op gebouwd werd zal nu wel weer in puin liggen, neem ik aan. En de Turken leven nu ook weer in onzekerheid m.b.t. hun toekomst. We weten niet hoe of het zal gaan. Maar ook daar komt wel weer een antwoord op.
Ik ben blij dat ik ooit in Istanbul was. Doordat ik Burcu leerde kennen ben ik er naar toe gegaan. Ik had geen idee dat ik er zo een fraai aan de Bosporus liggende stad zou treffen. Ik vond het er ook ontzettend Interessant en sfeervol. Wat waren daar door de eeuwen heen al niet een volken over en door heengegaan.
Maar los daarvan, het gaat nu over de positie die Turkije de laatste tijd is gaan innemen in de wereld. En ook hoe de inmiddels hier in west Europa geboren en getogen, en van Turks origine zijnde lieden van “twee wallen” lijken te zijn gaan eten. En bovendien zijn ze hun Turkse sores hier ook nog eens aan het uitvechten. Dat is een zorg waar wij nu mee zitten. Daar heeft de film van Eus niet echt een nieuw zicht of antwoord op gegeven. Wel dat, mochten we dat nog niet hebben geweten het om aardige en sympathieke mensen gaat, we nu eens de speelbal zijn van de ene politieke stroming, dan weer van een andere.

Bekijk De neven van Eus: De neven van Eus op https://www.npo.nl/VPWON_1268485

————

HJR (26-6’17)